Sn. Büyükelçi’nin Çanakkale Savaşı’nın 101. Yıldönümü Anma Törenleri Onuruna Konuşma Metni (24 Nisan 2016, Çanakkale Şehitler Abidesi) [fr]

Bu sabah bulunduğumuz bu yarımadada 4 kıtadan gelen askerler çarpıştı. İtilaf Devletleri’nden, bu devletlerin kolonilerinden ve İngiliz Milletler Topluluğu’ndan buralara geldiler. Müttefiklerince desteklenen Osmanlı İmparatorluğu’nun dört bir köşesinden geldiler. Bazıları topraklarını savunmak için mücadele ederken bazıları da Batı cephesinde Fransa’nın kuzeyini ve Belçika’yı, Polonya’nın topraklarını ve Türkiye’nin kuzeydoğusunu çoktan harap etmiş olan büyük bir savaşın daha erken bitmesini sağlayabilecek yeni bir cephe açmak için…

Herkesin bildiği üzere Çanakkale seferi büyük bir insani trajediye yol açmıştır. Gelecekte Türkiye Cumhuriyeti olacak devletin ilk zaferi olarak sembol nitelik kazanan bu savaş, İtilaf Devletleri açısından amacına ulaşamamıştır. Bununla birlikte, yapılmış olabilecek kavramsal veya stratejik hatalar, bu savaşta mücadele eden askerlerin tamamının göstermiş olduğu kahramanlığı ve askeri değerleri azaltmamaktadır. Öyle ki, bu askerler, 25-26 Nisan 1915 tarihlerinde bir ateş tufanı altında Türk toprağına çıkarma yapmış, insanlık dışı şartlar altında tam 9 ay boyunca burada tutunmuş ve yeterli ilerlemeyi sağlayamadıklarından, kendilerini denize döktürmeden, sonbahar aylarında yavaş yavaş tekrar gemilere binerek bu toprakları terk etmiştir.

Bu askerlerin birçoğu için savaş o noktada sona ermiştir. Bazıları bir savaş gemisinin güvertesinde hayatlarını kaybederken, bazıları da sabahın ilk ışıklarıyla bir plajda, top seslerinin arasında bir siperde, ateş yağmuru altında hücuma geçerken, çatışmada yaralanıp yardım beklerken veya hastalıklara yenik düşerek hayata gözlerini yummuştur. Bazılarıysa diğer cephelerde birkaç yıl daha savaşmaya devam etmiştir.

Bu sabah burada toplanan herkesin çok iyi anlayabildiği gibi Birinci Dünya Savaşı insanlık için bir dönüm noktası olmuştur. 65 milyon erkek ve kadının seferber olduğu savaşta yaklaşık 10 milyon insan hayatını kaybetmiş, 21 milyon kişi yaralanmıştır.

2018 yılına kadar insanlık tarihinde başka bir örneği olmayan bu savaşı anmaya devam edeceğiz. Fakat biliyoruz ki savaş 1918 yılında sona ermemiştir. Yüz yıldan beri dünyamız başka birçok trajediyle sarsılmıştır. Barış, ortak ve sürekli bir çaba harcanmasını gerektirmektedir. Barışa ulaşılması zordur, muhafaza edilmesi ise her zaman hassasiyet gerektirmektedir. Bölgede de son zamanlarda bu durumu görüyoruz. Halklar arasındaki kardeşlik her daim nefrete, diğerlerinden korkmaya ve içine kapanmaya karşı yürütülecek uzun bir mücadele olacaktır.

Birinci Dünya Savaşı’nın yüzüncü yılını andığımız bu dönem, bizlere gençlerin bu savaşın hatıralarını öğrenmesine teşvik etme fırsatı vermektedir. Günümüzdeki ve gelecekteki nesiller, bu savaşın sebeplerini anlamalı ve korkunç sonuçlarıyla yüzleşmelidir. Yine bu nesillerden beklenen gerçek bir dünya barışının sağlanması yolunda ilerlemeye devam etmeleridir.

Geçen yıl bugün, 24 Nisan’da, Türkiye Cumhuriyeti tarafından davet edilen çok sayıda delegasyonun huzurunda Çanakkale Savaşı’nın yüzüncü yılını andık. Yüzyıllık dönemin bu önemli etabı kapanırken, bu dönemin tanığı olan son kişilerin vefatının üzerinden de birkaç yıl geçti. Dolayısıyla, bu savaşın hatıralarını devam ettirme görevi artık bize geçmiştir. Bu tür olayların nasıl çıkabileceğini anlamak artık bizim görevimizdir. 20. yüzyılın başında yaşanan bu deneyim, bizleri insanlığın bugününü olduğu gibi geleceğini de düşünmeye davet etmektedir.

Bugün birlikte bir zaferi değil Çanakkale Savaşı’nı anıyoruz. Gerek topraklarını savunmak için gerekse haklı olduğunu düşündükleri bir sebep için kanlarını döken binlerce askerin anısı önünde saygıyla eğiliyoruz.

Çanakkale, bugün her zamankinden daha fazla olmak üzere geçmişte birbirleriyle savaşan tarafların barışını, halklarımız arasındaki kardeşliği ve ülkelerimizin barış yolunda ortak mücadele etme kararlılığını temsil etmektedir. Mustafa Kemal’in bu törene yüklemek istediği anlam da tam olarak budur.

Yayınlanma tarihi: 25/04/2016

Sayfa başına dönmek için